(( تجلی واقع گرایی در فیگورهای تغزلی و نمادین ))                                                                               

     یادداشتی بر نمایشگاه آثار نقاشی نامی پتگر  14 تا 21 آبان گالری الهه                                                                                                                                                                                            

احتمالاً برای همه هنرمندان، هنرشناسان و هنردوستان سهم پرسابقه و ارزشمند حیات هنری خانواده پتگر، در اعتبار و اعتلای نقاشی معاصر ایران، محرز و شناخته شده است. در حدود شصت سال اخیر، در فراز و نشیب متنوع و متلاطم نقاشی امروز ایران، صدای پای پرشور، جدی و پیگیر پدران و پسران پتگر، همواره شنیده می شد و می شود و گروه قابل توجهی از نقاشان معاصر ما، توسط یکی از استادان نقاشی این خانواده، با این هنر آشنا شده اند و پس از طی مراحل مختلف آموزش، با راهنماییها و روشنگریهای این استادان مسیر شخصی خویش را کشف نموده و پی گرفته اند.

استاد نامی پتگر که از هنرمندان نسل دوم این خانواده است، آثار دوره اول آفرینش هنری خویش را در سال 1351 در تالار نقش تهران به معرض تماشا و بررسی و تحلیل منتقدین و علاقه مندان قرار داد. دنباله این دوره که گزیده ای آن در نمایشگاه های گروهی دهه پنجاه ارائه شد، تقریباً تا سال 1356 ادامه دشت.

در آن سالها شیوه کار این هنرمند واقع گرایانه بود که عمدتاً بر چهره پردازیهای فاخر و چیره دستانه، چه انفرادی و چه ترکیب بندیهای گروهی متمرکز می شد. طبع آزمایی هایی نیز در قلمرو منظره سازی داشت که اغلب امپرسیونیستی بود.

از سال 1356 تا 58، در مقطعی انتقالی، به آفرینش در پرده بزرگ به نامهای «مرگبانو» و «کسوف کامل» همت گماشت که هر دو آثاری سیاه و تمثیلی با موضوعات آخرالزمانی و حال و هوایی سورئالیستی هستند. هیچوقت فرصتی پیش نیامد تا این آثار سنگین و موثر به معرض نمایش عموم درآید، چرا که ضوابط گرفتن مجوز در فضای بعد از انقلاب تغییر کرده بود. البته نقاشی، این آثار تمثیلی خود را نیز نوعی واقع گرایی می داند و اصولاً از واقع گرایی تفسیر و تأویلی گسترده دارد. تقریباً از همان ابتدا تفسیر از واقعیت جلوه ای تغزلی داشت و می رفت که به نوعی تمثیل گرایی با نگاهی رمانتیک و عارفانه بینجامد.

با مکتب های واقع گریز مدرن آشنایی کامل داشت و در کلاسهای آموزش خویش مبانی آنها را درس می داد. ولی نهایتاً نقاشی را هنری ابژکتیو می داند، هنری که ذاتاً مبتنی بر دریافتها و اطلاعات و ادراکات ناشی از مشاهده واقعیات حیات است. همواره تأکید می نماید که « هر تصویر، از یک لایه خارجی بازنمایی تشکیل می شود که جنبه های عینی و ظاهری محصول هنر تجسمی محسوب می گردد و این لایه فقط در صورت منعکس نمودن ساختار هنجار و درست واقعیت، می تواند حاوی اطلاعات و مفاهیم جامع و عمیق و غنی طبیعت با انسان باشد و همین تجمع محتوای توصیفی، مفهومی و عاطفی است که منعکس کننده ابعاد انسانگرایانه و زیباشناختی هنرمند است. نقاشی، بیش از هر چیز، مهارکردن سطوح متعدد واقعیت، بررسی و کشف قوانین و انگاره های آن و بلاخره انعکاس واقعیت در رابطه با انسان یعنی در رابطه با جهان اندیشه ها، تاثیرات و مشاهدات اوست.»

کمی پیش از پیروزی انقلاب، نامی پتگر پس از بارگشت از یک سفر مطالعاتی در اروپا و بررسی موزه های معروف غرب، با پرداختن به خلق یک سلسله از چشم اندازهای تمثیلی و تغزلی، با برداشت از کوهستان های البرز مرکزی و حاشیه شمالی کویر ایران، دوره دوم آفرینش هنری خویش را آغاز کرد. این آثار به طور یکپارچه، اولین بار در سال 1366 در کارگاه هنر گالری رضا شهابی، به معرض نمایش درآمد و سپس در سالهای بعدی دهه شصت، در اغلب گالریها یا نمایشات گروهی موزه هنرهای معاصر، به تماشا گذارده شد. در این چشم اندازها، نقاش از ظرفیتهای ادراکی و شهودی خویش در برداشت تجریدی از ساختارهای طبیعت، پرده برداشت.

چشم اندازهای این هنرمند که گامی موثر در نوعی تلفیق سنت و مدرنیته هستند، به نحوی بازار از تحقق فردیت و دست خط شخصی وی حکایت می کنند. در سال 1370 به مناسبت نمایشگاهش در گالری شیخ، در مصاحبه ای با یکی از جرائد، نامی پتگر به صراحت اعلام کرد:« فرآیند فردیت هنرمند، در تجرید متجلی است». ولی در سالهای دهه هفتاد، این هنرمند به موازات پرداختن به چشم اندازهایش، به فیگورهای انسانی نیز پرداخت و در گفتگویی به همین مناسبت، ابراز کرد: «فرآیند فردیت، خزیدن در انزوای پیله عوالم شخصی و صرفاً درونی نیست. انسان به مثابه موجود اجتماعی، وارث طیفی از سطوح مختلف شناخت و مشاهده است که نه فردیت، بلکه جمعیتی را باید در خود فعلیت بخشد. هنر اگر از انسانگرایی دست شوید، خود را گم می کند و مخاطبتش را از دست می دهد».

اکنون واقع گرایی نامی پتگر در فیگورهای تغزلی و نمادین تجلی می کند و جهانی از زیبایی، وقار، عشق و راز و رمز ارائه می دهد که کماکان هم در لایه خارجی واقع پردازانه و بازنمایانه و هم در لایه درونی و ساختار شهودی آن تجمع محتوای توصیفی، مفهومی، انسانی و زیباشناختی هنرمند را مشاهده می کنیم.

تا آنجا که دسترسی بود، شاخص ترین آثار دهه هفتار او که احتمالاً مبین اوج پختگی و قوام یافتگی جهان بینی و فناوری اوست، در این نمایشگاه گردآوری و عرضه شده است.